Vịnh · Cam Ranh
Vịnh Cam Ranh
Vịnh Cam Ranh
Vịnh Cam Ranh là một vịnh nước sâu trên bờ biển phía nam tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam, nằm giữa Phan Rang và Nha Trang[1][2]. Wikipedia tiếng Việt mô tả đây là nơi được nhiều người xem là vũng trú ẩn nước sâu tự nhiên tốt nhất Đông Nam Á[1]. Bờ vịnh được chia giữa các phường Ba Ngòi, Cam Linh, Cam Ranh và Bắc Cam Ranh cùng xã Nam Cam Ranh[1]. Các nguồn đưa ra những con số rất khác nhau về kích thước của vịnh: tờ báo tỉnh Báo Khánh Hòa mô tả phần vịnh kín có diện tích lên đến 60 km² với độ sâu trung bình 18 đến 20 m[3], trong khi tờ báo trung ương Thanh Niên đưa ra diện tích mặt nước hơn 100 km², chiều rộng 5 đến 6 km và chiều dài 15 km, với độ sâu 16 đến 25 m, tối đa 32 m, và 15 đến 20 m ở cửa vịnh[4].
Vịnh này đã thu hút sự quan tâm của hải quân trong hơn một thế kỷ. Hạm đội Baltic của Nga neo đậu tại đây năm 1905 trên đường đến trận Tsushima[2]. Nhật Bản sử dụng vịnh này năm 1942 để chuẩn bị cho cuộc xâm lược Malaya thuộc Anh và Borneo thuộc Anh[2]. Hoa Kỳ xây dựng một căn cứ lớn từ năm 1965, bàn giao cho chính quyền Việt Nam Cộng hòa vào tháng 5 năm 1972; lực lượng Bắc Việt Nam chiếm được nơi này vào ngày 3 tháng 4 năm 1975[2]. Sau đó Liên Xô thuê vịnh này trong 25 năm, từ năm 1978 theo Wikipedia tiếng Việt hoặc năm 1979 theo bài viết Wikipedia tiếng Anh[1][2], và Nga, quốc gia kế thừa hợp đồng thuê, đã hoàn tất việc rút quân vào ngày 2 tháng 5 năm 2002[1][2]. Vịnh này hiện vẫn là căn cứ chính của Hải quân Nhân dân Việt Nam, một chủ đề được trình bày trong bài viết riêng về Căn cứ Cam Ranh.
Kể từ năm 2004, vịnh này còn có thêm vai trò dân sự. Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, trên bán đảo bao quanh vịnh, đón chuyến bay dân dụng đầu tiên vào ngày 19 tháng 5 năm 2004[7]. Một cảng quốc tế thương mại khai trương bên trong vịnh vào ngày 8 tháng 3 năm 2016, được xây dựng để tiếp nhận tàu hàng trọng tải đến 110,000 DWT hoặc tàu du lịch có dung tích đến 100,000 GRT, với sức chứa 18 tàu cùng lúc và tối đa 185 tàu mỗi năm, và được thiết kế để hoạt động trong điều kiện gió đến cấp 8 theo thang Beaufort[1]. Các đảo Bình Ba và Bình Hưng nằm trong vịnh[5].
Địa lý
Hộp thông tin trên Wikipedia tiếng Việt để trống diện tích, chiều dài, chiều rộng và độ sâu của vịnh[1], nên các số liệu ở đây đến từ báo chí chứ không từ một cuộc khảo sát chính thức. Báo Khánh Hòa mô tả một vùng vịnh kín rộng đến 60 km² với độ sâu trung bình 18 đến 20 m, và ở một chỗ khác ghi vịnh rộng 10 km ở nơi hẹp nhất và 20 km ở nơi rộng nhất[3], những bề rộng quá lớn để có thể bao trọn 60 km². Thanh Niên thì ghi diện tích mặt nước hơn 100 km², chiều rộng 5 đến 6 km và chiều dài 15 km, độ sâu trung bình 16 đến 25 m với mức tối đa 32 m, và 15 đến 20 m ở cửa vịnh, được bao quanh bởi các dãy đồi cao 300 đến 400 m[4]. Cả hai tờ báo đều nhấn mạnh vị trí gần các tuyến hàng hải của vịnh: Báo Khánh Hòa ghi vịnh cách tuyến hàng hải quốc tế khoảng một giờ tàu chạy, so với 18 giờ từ Hải Phòng[3], còn Thanh Niên ghi khoảng cách từ vịnh đến quần đảo Trường Sa là khoảng 480 km[4]. Wikidata ghi tọa độ ưu tiên của vịnh là khoảng 11.88°N, 109.17°E[8].
Các đảo Bình Ba và Bình Hưng nằm trong vịnh[5]. Bình Ba rộng khoảng 3 km² và có dân số khoảng 5,000 người theo ghi nhận của Wikipedia tiếng Anh, được người di cư từ tỉnh Bình Định đến định cư từ cuối thế kỷ 17 hoặc đầu thế kỷ 18, và nay chia thành bốn thôn: Bình Hưng, Bình An, Bình Ba Đông và Bình Ba Tây[5]. Tháng 2 năm 2025, báo Khánh Hòa của tỉnh đưa tin toàn tỉnh có gần 100,000 lồng nuôi tôm hùm, trong đó vịnh chiếm hơn 70 phần trăm, với sản lượng hằng năm trên 3,000 tấn[9]. Không tìm thấy số liệu công bố nào về sản xuất muối riêng cho vịnh, tách biệt với vịnh Vân Phong.
Cảng thương mại và sân bay
Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, được xây dựng trên bán đảo che chắn cho vịnh, đón chuyến bay dân dụng đầu tiên vào ngày 19 tháng 5 năm 2004, thay thế một sân bay cũ nằm trong thành phố Nha Trang[7]. Một cảng quốc tế thương mại khai trương bên trong vịnh vào ngày 8 tháng 3 năm 2016, được thiết kế cho tàu hàng trọng tải đến 110,000 DWT hoặc tàu du lịch có dung tích đến 100,000 GRT, với sức chứa 18 tàu cùng lúc và tối đa 185 tàu mỗi năm, và được xây dựng để hoạt động trong điều kiện gió đến cấp 8 theo thang Beaufort[1].
Hành chính
Năm 2014, Thanh Niên xếp vịnh này trong địa bàn thành phố Cam Ranh và huyện Cam Lâm[4], các đơn vị hành chính tồn tại trước đợt cải cách hành chính năm 2025 của Việt Nam. Kể từ khi cấp huyện bị giải thể và tỉnh Ninh Thuận sáp nhập vào Khánh Hòa vào ngày 1 tháng 7 năm 2025, bờ vịnh được chia giữa các phường Ba Ngòi, Cam Linh, Cam Ranh và Bắc Cam Ranh cùng xã Nam Cam Ranh, tất cả đều từng là một phần của thành phố Cam Ranh[1]. Xã Nam Cam Ranh, bao gồm các đảo Bình Ba và Bình Hưng, được thành lập vào ngày 16 tháng 6 năm 2025 từ bốn xã cũ là Cam Lập, Cam Bình, Cam Thịnh Đông và Cam Thịnh Tây, có diện tích 92.59 km² với dân số năm 2025 là 23,525 người[6].
Câu hỏi và trả lời
Vịnh Cam Ranh sâu bao nhiêu?
Nguồn
Mọi số liệu trong bài viết này đều được trích dẫn từ một trong các trang sau, liệt kê theo thứ tự lần đầu được sử dụng, kèm ngày trang đó được đọc.
Xem thêm
- Cam RanhThành phố cũ
- Căn cứ Cam RanhCăn cứ quân sự
- Cảng hàng không quốc tế Cam RanhSân bay
- Đảo Bình BaĐảo
- Đảo Bình HưngĐảo
- Bãi DàiBãi biển