Khanh Hoa Wiki Bách khoa thư tham khảo về tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam
Tiếng Việt

Thành phố cũ · Cam Ranh

Cam Ranh

Cam Ranh

Tác giả Khanh Hoa Wiki editors Nguồn được kiểm tra lần cuối

Vịnh Cam Ranh Căn cứ Cam Ranh Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh Bãi Dài Đảo Bình Ba Đảo Bình Hưng N
Bản đồ

Cam Ranh là một thành phố trực thuộc tỉnh trước đây trên bờ biển tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam, được xây dựng quanh vùng nước sâu, kín gió của vịnh Cam Ranh. Thành phố có diện tích 316 km² và dân số theo điều tra dân số là 138,510 người vào ngày 1 tháng 4 năm 2019, mật độ 438 người/km²[1][4]. Vào ngày 1 tháng 7 năm 2025, thành phố bị giải thể cùng với mọi đơn vị hành chính cấp huyện khác trên cả nước, và địa bàn của thành phố được chuyển giao cho bốn phường, Bắc Cam Ranh, Cam Ranh, Cam Linh và Ba Ngòi, cùng một xã, Nam Cam Ranh[3].

Tên gọi này thường được cho là bắt nguồn từ Kăm Ranh, một cụm từ trong tiếng Ê Đê, Chăm hoặc Gia Rai, trong đó kăm chỉ một nơi tụ họp hay bến thuyền, còn ranh, hay m'ran, nghĩa là thuyền, tạo thành nghĩa bến thuyền[1]. Khu định cư này trở thành thị xã vào ngày 7 tháng 7 năm 2000 theo Nghị định 21/2000/NĐ-CP và trở thành thành phố trực thuộc tỉnh vào ngày 23 tháng 12 năm 2010 theo Nghị quyết 65/NQ-CP[1]. Vịnh của thành phố đã lần lượt che chở cho hải quân Pháp, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Liên Xô kể từ đầu thế kỷ 20[6], và thành phố cũng là nơi có Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh[7] và một số trại nuôi tôm hùm lớn nhất Việt Nam[8].

Tên gọi

Các nguồn tiếng Việt cho rằng tên gọi Cam Ranh bắt nguồn từ Kăm Ranh, một cụm từ trong các ngôn ngữ Ê Đê, Chăm hoặc Gia Rai, trong đó kăm nghĩa là nơi tụ họp hay bến thuyền, còn ranh, hay m'ran, nghĩa là thuyền, cùng nhau tạo thành nghĩa bến thuyền, một cách lý giải phù hợp với một thành phố được xây dựng quanh một trong những vũng neo đậu tự nhiên tốt nhất của bờ biển Việt Nam[1].

Lịch sử hành chính

Trước năm 2000, trung tâm đô thị của khu vực này là thị trấn Ba Ngòi. Nghị định 21/2000/NĐ-CP ngày 7 tháng 7 năm 2000 giải thể thị trấn Ba Ngòi và nâng khu vực này lên thành thị xã trực thuộc tỉnh, chia trung tâm thị trấn cũ thành sáu phường: Ba Ngòi, Cam Linh, Cam Lộc, Cam Lợi, Cam Phú và Cam Thuận[1]. Nghị quyết 65/NQ-CP ngày 23 tháng 12 năm 2010 nâng thị xã này lên thành thành phố trực thuộc tỉnh[1].

Nghị định 65/2007/NĐ-CP ngày 11 tháng 4 năm 2007 điều chỉnh địa giới giữa thị xã Cam Ranh và huyện Diên Khánh để lập ra huyện Cam Lâm mới ở phía bắc[9]. Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15, được thông qua ngày 16 tháng 6 năm 2025, đã giải thể thành phố này cùng với mọi đơn vị hành chính cấp huyện khác trong tỉnh Khánh Hòa được tổ chức lại, và các phường cùng xã kế thừa bắt đầu hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025[3].

Các thay đổi về tình trạng hành chính
NgàyVăn bảnThay đổi
7 tháng 7 năm 2000Nghị định 21/2000/NĐ-CPGiải thể thị trấn Ba Ngòi; thành lập thị xã trực thuộc tỉnh[1]
11 tháng 4 năm 2007Nghị định 65/2007/NĐ-CPĐiều chỉnh địa giới với Diên Khánh để lập huyện Cam Lâm[9]
23 tháng 12 năm 2010Nghị quyết 65/NQ-CPNâng lên thành phố trực thuộc tỉnh[1]
16 tháng 6 năm 2025Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15Giải thể thành phố; bốn phường và một xã từ ngày 1 tháng 7 năm 2025[3]

Địa lý

Cam Ranh nằm ở bờ biển đông nam tỉnh Khánh Hòa, giáp huyện Cam Lâm về phía bắc, Biển Đông về phía đông, huyện Thuận Bắc của tỉnh Ninh Thuận trước đây về phía nam, và huyện Bác Ái của tỉnh Ninh Thuận trước đây cùng huyện Khánh Sơn về phía tây[1]. Thành phố cách Nha Trang 45 km về phía nam[4]; Wikidata định vị trung tâm thành phố ở vĩ độ 11.9136 và kinh độ 109.1369[5].

Thành phố được xây dựng quanh vịnh Cam Ranh, một vũng vịnh sâu và kín gió trên bờ biển phía nam của tỉnh, và Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh nằm trong phường Bắc Cam Ranh, ở phía bắc thành phố[7].

Dân số

Statoids đưa ra ước tính 213,356 người trên diện tích 687 km² cho năm 2003, trước khi việc chuyển giao địa bàn cho Cam Lâm năm 2007 làm giảm diện tích của thành phố[2]. Điều tra dân số ngày 1 tháng 4 năm 2019 ghi nhận 138,510 người trên diện tích 316 km², mật độ 438 người/km²[1][4]; ước tính năm 2024 đưa dân số lên 134,100 người[4].

Các phường và xã

Trước năm 2025, thành phố có chín phường: Ba Ngòi, Cam Linh, Cam Lộc, Cam Lợi, Cam Nghĩa, Cam Phú, Cam Phúc Bắc, Cam Phúc Nam và Cam Thuận, và sáu xã: Cam Bình, Cam Lập, Cam Phước Đông, Cam Thành Nam, Cam Thịnh Đông và Cam Thịnh Tây[1].

Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 đã sắp xếp lại mười lăm đơn vị này thành bốn phường và một xã, được liệt kê tại các mục 1 và từ 53 đến 56 của điều 1 nghị quyết[3].

Các đơn vị được thành lập vào ngày 1 tháng 7 năm 2025
Đơn vị mớiCác đơn vị cũ được sáp nhập
Nam Cam Ranh (xã)Cam Lập, Cam Bình, Cam Thịnh Đông và Cam Thịnh Tây[3]
Bắc Cam Ranh (phường)Cam Nghĩa, Cam Phúc Bắc và Cam Thành Nam[3]
Cam Ranh (phường)Cam Phú, Cam Lộc và Cam Phúc Nam[3]
Cam Linh (phường)Cam Thuận, Cam Lợi và Cam Linh[3]
Ba Ngòi (phường)Ba Ngòi và Cam Phước Đông[3]

Kinh tế

Vịnh Cam Ranh là một trong những vùng nuôi tôm hùm hàng đầu của Việt Nam. Vào tháng 2 năm 2025, tờ báo tỉnh Báo Khánh Hòa đưa tin có gần 100,000 lồng nuôi trong tỉnh, trong đó vịnh này chiếm hơn 70 phần trăm, với sản lượng hàng năm trên 3,000 tấn[8]. Đóng tàu, sản xuất xi măng và chế biến nông sản, thủy sản cũng được Wikipedia tiếng Việt liệt kê trong số các ngành công nghiệp của thành phố, ghi nhận giá trị xuất khẩu khoảng 30 triệu đô la Mỹ vào năm 2008[1].

Câu hỏi và trả lời

Thành phố Cam Ranh bị giải thể khi nào?

Cam Ranh không còn tồn tại với tư cách một thành phố kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, khi Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 thay thế nó bằng bốn phường và một xã[3].

Cam Ranh rộng bao nhiêu?

Thành phố có diện tích 316 km² và dân số theo điều tra dân số là 138,510 người vào ngày 1 tháng 4 năm 2019, mật độ 438 người/km²[1][4].

Cam Ranh trở thành thành phố khi nào?

Cam Ranh trở thành thị xã trực thuộc tỉnh vào ngày 7 tháng 7 năm 2000 theo Nghị định 21/2000/NĐ-CP và trở thành thành phố trực thuộc tỉnh vào ngày 23 tháng 12 năm 2010 theo Nghị quyết 65/NQ-CP[1].

Nguồn

Mọi số liệu trong bài viết này đều được trích dẫn từ một trong các trang sau, liệt kê theo thứ tự lần đầu được sử dụng, kèm ngày trang đó được đọc.

  1. Cam Ranh (thành phố)Wikipedia (vi) (vi.wikipedia.org) · truy cập · name, administrative history and decree numbers, wards and communes, borders, economy
  2. Vietnam DistrictsStatoids (statoids.com) · truy cập · 2003 population estimate and pre-2007 area
  3. Toàn văn Nghị quyết số 1667/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của tỉnh Khánh Hòa năm 2025Xây dựng chính sách, pháp luật (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ) (xaydungchinhsach.chinhphu.vn) · truy cập · the five successor units, items 1 and 53 to 56, date of adoption and start of operation
  4. Cam RanhWikipedia (en) (en.wikipedia.org) · truy cập · coordinates, 2019 and 2024 population, density, distance to Nha Trang
  5. Wikidata item Q33116 (Cam Ranh)Wikidata (wikidata.org) · truy cập · coordinates, instance-of, sitelinks
  6. Cam Ranh BayWikipedia (en) (en.wikipedia.org) · truy cập · naval base history: French, Japanese, US and Soviet use, and dates
  7. Cảng hàng không quốc tế Cam RanhWikipedia (vi) (vi.wikipedia.org) · truy cập · airport location, opening dates, terminal and passenger figures
  8. Tôm hùm rớt giá, người nuôi thua lỗBáo Khánh Hòa (baokhanhhoa.vn) · truy cập · lobster cage numbers, output and the bay's share of provincial production
  9. Nghị định số 65/2007/NĐ-CP của Chính phủ: Về việc điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Cam Ranh và huyện Diên Khánh để thành lập huyện Cam LâmCổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) · truy cập · the 2007 decree creating Cam Lâm district from Cam Ranh and Diên Khánh
  10. Vịnh Cam RanhWikipedia tiếng Việt (vi.wikipedia.org) · truy cập · the 1978 dating of the Soviet lease, against the 1979 of the English articles

Xem thêm

Thể loại: Các thành phố và huyện cũHành chínhQuân sự Cam Ranh