Nhà thờ Chính tòa Nha Trang

Xây dựng trên núi Bông

Số người Công giáo ở Nha Trang vào khoảng vài trăm người vào cuối thế kỷ 19, khoảng năm 1885^[1]. Năm 1886, chính quyền thuộc địa Pháp đặt cơ quan tại thị trấn, và một nhà nguyện nhỏ được dựng lên bên bờ biển, trên nền đất sau này là tòa giám mục, phục vụ giáo dân và các quan chức Pháp^[1]. Bài viết trên Wikipedia tiếng Anh ghi rằng một giáo xứ được thành lập trong năm đó, thuộc Đại diện Tông Tòa Qui Nhơn^[2].

Louis Vallet, linh mục người Pháp phụ trách giáo dân Công giáo vùng Nha Trang, đã quyết định thành lập một giáo xứ và xây một nhà thờ cho giáo xứ đó^[1]. Công trình khởi công ngày 3 tháng 9 năm 1928 trên núi Bông, một ngọn đồi cao khoảng 12 mét, và khoảng 500 lượt nổ mìn đã được dùng để tạo một mặt bằng trên đỉnh đồi^[1]. Wikidata định vị nhà thờ ở vĩ độ 12.2468 và kinh độ 109.1881^[3].

Một con đường cho xe cộ lên đồi được khánh thành vào lễ Phục sinh năm 1929, và một lối đi bộ gồm 53 bậc thang ở phía bắc hoàn thành vào tháng 6 cùng năm^[1]. Sau đó là nhà bếp, khu ở cho nhân viên và các nhà kho, và nhà xứ hoàn thành vào tháng 3 năm 1930^[1]. Vua Bảo Đại đến thăm công trường ngày 12 tháng 2 năm 1933^[1].

Cung hiến, chuông và tháp chuông

Nhà thờ được cung hiến và khánh thành ngày 14 tháng 5 năm 1933, đúng lễ kính Thánh Jeanne d'Arc, dưới tước hiệu Kitô Vua do Louis Vallet lựa chọn^[1][2]. Ngày 29 tháng 7 năm 1934, Khâm sứ Tòa Thánh tại Đông Dương, Tổng Giám mục Dreyer, đã làm phép quả chuông mang tên Thánh Têrêza Hài Đồng Giêsu, do một phụ nữ Công giáo ở Sài Gòn cung tiến^[1][2]. Tháp chuông hoàn thành ngày 3 tháng 12 năm 1935^[1][2].

Công trình được xây theo phong cách phục hưng Gothic, bằng đá, với các khối tường lớn vươn cao theo từng tầng đến tháp chuông; cây thánh giá trên đỉnh cao 38 mét so với mặt đường^[1][2]. Bài viết trên Wikipedia tiếng Anh ghi nhận nhiều ô kính màu thể hiện hình các vị thánh, trong đó có Thánh Jeanne d'Arc và Thánh Gioan Vianney, cùng các cảnh trong cuộc đời Chúa Giêsu^[2].

Tòa giám mục giáo phận Nha Trang

Đại diện Tông Tòa Nha Trang được thành lập ngày 5 tháng 7 năm 1957 bằng cách tách ra từ Đại diện Tông Tòa Qui Nhơn, theo tông hiến Crescit Laetissimo của Giáo hoàng Piô XII^[1][2]. Ngày 24 tháng 11 năm 1960, nơi này được nâng lên thành giáo phận, nhà thờ được chọn làm nhà thờ chính tòa và giáo xứ Nha Trang trở thành giáo xứ chính tòa^[1]. Giám mục tiên khởi là Paul Raymond Marie Marcel Piquet thuộc Hội Thừa sai Paris^[2].

Louis Vallet qua đời ngày 24 tháng 10 năm 1945 và được an táng ở chân đồi, bên phải con đường dẫn lên nhà thờ^[1].

Sườn đồi và các hốc tro cốt

Ngày 10 tháng 6 năm 1987, vách đá dọc con đường chính lên đồi được chuyển thành nơi đặt tro cốt người đã khuất, di dời từ nghĩa trang giáo xứ theo quyết định của nhà nước^[1]. Chiếc đồng hồ trên tháp chuông ngừng chạy vào khoảng năm 1969 và không được sửa chữa cho đến năm 1978, từ đó vẫn hoạt động^[1].

Các công trình về sau nhỏ hơn: chân đồi bên dưới hang đá Đức Mẹ được gia cố ngày 17 tháng 2 năm 1990; con đường chính được sửa chữa và mở rộng thêm 1.5 mét ngày 14 tháng 3 năm 1991; các tượng mười hai thánh tông đồ, mỗi tượng cao 1 mét, cùng một tượng Kitô Vua cao 1.2 mét được đặt dọc con đường ngày 28 tháng 10 năm 1991; mười hai tượng thánh được đặt quanh sân trước ngày 19 tháng 12 năm 1992; thêm tám tượng nữa ngày 19 tháng 1 năm 1993; và bốn tượng khác ngày 9 tháng 9 năm 1993^[1].

Vị trí xung quanh

Nhà thờ chính tòa đứng trên nền đất cao bên cạnh tuyến đường sắt và gần ga Nha Trang^[1][2]. Bài viết trên Wikipedia tiếng Việt ghi lại nhận định của nhiều người rằng độ rung từ các đoàn tàu chạy qua sát nhà thờ đã ảnh hưởng đến độ vững chắc của công trình^[1].

Nhà thờ Hà Dừa và các công trình Công giáo lâu đời khác của tỉnh nằm sâu trong đất liền, nhưng nhà thờ chính tòa này là công trình Công giáo chính của thành phố ven biển và là tòa giám mục^[1][2].